ٺلھ لالو رائنڪ عزيز ڪنگراڻي ٺلهه ٻڌ ڌرم جي عبادت گاهه آهن، جيڪي مذهبي طور مقدس ليکيا وڃن ٿا. سنڌ ۾ ٻڌمت موريا گهراڻي جي حڪمران اشوڪا يا آسوڪا جي دور ۾ اٽڪل ۳۲۲ قبل مسيح ۾ پکڙيو. اشوڪا ٻڌ مت کي وڏي هٿي ڏني. اشوڪا جي زماني ۾ ٻڌ ڪانفرنسون ٿينديون هيون، جن ۾ سنڌ جا ڀڪشو به شريڪ ٿيندا هئا. موريا گهراڻي کانپوءِ سنڌ تي راءِ گهراڻو اٽڪل ۴۵۰ ع کان حڪمران رهيو، جيڪو پڻ ٻڌ مت جو قائل رهيو. لڳ ڀڳ ۶۳۱ ع ۾ چچ برھمڻ گهراڻي جي حڪومت جو پايو رکيو پر سنڌ ۾ ٻڌ ڌرم رهيو. چچنامي موجب برھمڻ گهراڻي جي حڪمران راجا ڏاهر جي دور ۾ سنڌ ۾ ٻڌيا پرڳڻو هو، جيڪو سيوهڻ کان ويندي اتر طرف لڳ ڀڳ سبي واري علائقي تائين قائم هو. سنڌ ۾ ٻڌ ڌرم ثانوي حيثيت ۾ عرب دور کان سومرا دور تائين رهيو. ايم ايڇ پنهور موجب ٻڌ ڌرم سنڌ ۾ ۱۳ صدي عيسوي تائين رهيو. لاڙڪاڻي يا هاڻ شايد قمبر- شهدادڪوٽ ضلعي ۾ ٻڌ هن وقت ذات به آهي.